Een on(t)roerende zaak

Thijs Geerdink Advocatenkantoor

Eén van de eerste lessen goederenrecht gaat over: wat zijn nu eigenlijk goederen? Of moet je zeggen zaken? Wat zijn dat nu eigenlijk? De wet definieert zaken als zijnde een voor menselijke beheersing vatbaar stoffelijk object. Dat betekent dus eigenlijk alles wat een mens kan vastpakken. Echter, deze zaken dienen weer worden onderverdeeld in roerende en onroerende zaken.

Een huis en een stuk grond zijn onroerend: dat kunnen we vaststellen, aard en nagelvast verbonden met de ondergrond is jarenlang een uitleg geweest, maar dit gaat verder. En een (huis)dier? Een hond of een kat werd altijd als een zaak aangemerkt, maar dit is ingehaald door een aanvullende bepaling waarin staat dat een dier geen zaak is. Dat is mooi, hoor ik alle dierenliefhebbers zeggen. Daarbij is direct opgemerkt dat de regels (in de basis) omtrent zaken ook van toepassing zijn op dieren. Dus strikt genomen is het geen zaak, maar wordt wel behandeld als ware het een zaak is.

Het gaat te ver om in deze column een college goederenrecht te geven (dus daarom zeer beknopt behandeld), maar toch worden discussies hiervoor nog altijd gevoerd. Zo was er een man die koi-karpers buiten in de tuin hield. Deze werden gestolen en de man claimde de schade bij de verzekeraar (hij was verzekerd tegen diefstal van huisdieren met een maximum bedrag), maar die wees de claim af voor zover het het maximum te boven ging. De man was het er niet mee eens en stapte naar de rechter.

Hij betoogde dat de koi-karpers niet als huisdieren konden worden beschouwd, want de karpers maakten volgens hem deel uit van de woning dan wel van de tuinaanleg. Hierdoor concludeerde de man dat de koi-karpers onroerend zijn geworden. De rechter kan de man niet volgen: “De koi-karpers zwemmen weliswaar in de vijver die in de tuin van de woning is aangelegd, maar zij kunnen ook heel goed in een andere vijver zwemmen. Als de koi-karpers uit de vijver gehaald worden en naar een ander vijver gaan, ontstaat er geen schade van betekenis aan de vijver of aan de koi-karpers.”

Met andere woorden: de koi-karpers zijn niet zodanig met de tuin en huis verbonden dat zij als onderdeel (bestanddeel) daarvan gezien kunnen worden. Ook het betoog als onderdeel van de tuinaanleg kan de rechter niet volgen. Vissen worden niet aangelegd, maar een tuin wel. Niet onroerend, maar wel een ontroerende zaak voor deze man.